You must enable JavaScript to view this site.
This site uses cookies. By continuing to browse the site you are agreeing to our use of cookies. Review our legal notice and privacy policy for more details.
Close
Homepage > Publication Type > Media Releases > Georgia: Securing a Stable Future

Kıbrıs: Mülkiyet Çıkmazını Aşmak

Lefkoşa/ İstanbul/Brüksel  |   9 Dec 2010

Doğu Akdeniz’in istikrarı, kapsamlı bir çözüm bulunana dek Kıbrıs sorununun rehini olmaya devam edecek. Ancak eğer Kıbrıslı Rumlar ve Türkler, önlerindeki yeni öneriler üzerinde uzlaşırlarsa Kıbrıs sorununun açılması en zor düğümlerinden biri olan mülkiyet  meselesi şu anda çözülebilir.

International Crisis Group’un Kıbrıs: Mülkiyet Çıkmazını Aşmak* başlıklı son raporu, Kıbrıslı Rumların ve Türklerin sahip oldukları, ancak bölünmüş adanın diğer tarafında kalan on binlerce binanın ve toprak parçasının kaderini irdeliyor. Kıbrıslı politikacılar ve Türkiye uzlaşmayı başaramadıkça mülkiyet sorunu, bireysel girişimler ve mahkemeler nedeniyle artan bir eğilimle bütünlüğünü kaybederek parçalanıyor, ki bu süreç herkes için gittikçe daha maliyetli, yavaş ve verimsiz hale geliyor.  

Crisis Group’un Türkiye/Kıbrıs Analisti Didem Akyel’e göre “ağır mahkeme cezaları, içeride üretilen yeni çözümler ve Kıbrıslı bireylerin faaliyetleri, adanın birleşmesine ilişkin görüşmelerde ne olursa olsun mülkiyet sorununun kendine özgü bir ivme kazandığı anlamına geliyor. Ne var ki bütün ümitlerini yalnızca mahkemelere bağlamış olan Kıbrıslı Rumlar, mülklerinin nihai iadesinin çok düşük bir olasılık olduğu, uzun, maliyetli ve belirsiz bir yasal sürece yatırım yapıyorlar”.

Bir bölümü 47 yıl öncesine kadar uzanan, büyük çaplı yerinden edilmelere yol açan olaylardan bu yana pek çok mülk yeni kullanıcılara tahsis edildi, satıldı, tahrip edildi veya önemli ölçüde inkişaf  ettirildi. Neredeyse iki nesildir kapalı sınırların arkasında yaşamış ve 2003’te geçiş noktalarının açılmasından sonra ancak yüzeysel ölçüde etkileşime girmiş iki toplum, birbirlerinden oldukça uzaklaştılar ve kendi bögelerinde yeni sosyo-ekonomik yapılar oluşturdular.  

Crisis Group’un Türkiye/Kıbrıs Projesi Direktörü Hugh Pope, “Kıbrıslıların dörtte birinden azının eski evlerine dönmek istediğini söylediğini” kaydediyor ve ekliyor: “iki taraf da geri dönme hakkı ile mülklerin mevcut kullanıcılarının hakları arasında gerçekçi bir denge bulmak için şu anki müzakerelerin yarattığı fırsatları kullanmalı”.

Sönükleşen görüşmeler, uzlașmalarla yeniden canlandırılabilir. Kıbrıslı Türklerin getirdiği yaratıcı öneriler, dikkatle değerlendirilmeyi hak ediyor. Kıbrıslı Rumların mülkiyet, toprak ve yerleşimcilerle ilgili müzakereleri birbiriyle ilişkilendirme önerisi, Kıbrıslı Türklerin yaptığı tüm müzakere konularının tartışılacağı uluslararası bir konferans  önerisinin ilk aşaması olacak biçimde uyarlanabilir. İki taraf, ivedilikle, adanın iki kesiminde sahip olunan topraklar için ortak bir denetim çalıșması yürütülmeli ve yeniden gelişim önerilerinin ekonomik etki analizini yapılmalı.

Müzakerelerde  ne olursa olsun Kıbrıslı Rumlar, iki tarafta da yerlerinden edilmiş mülk sahipleri arasında karşılıklı olarak anlaşılan mal takasları için hukuki düzenlemeler yapmalı. Kıbrıslı Türkler ise Kıbrıslı Rumların iddialarını ele almak üzere kurdukları Taşınmaz Mal Komisyonu’nun işleyişinin adil ve şeffaf olmasını sağlamalı. Türkiye, önceki BM planları uyarınca mülk ve toprakların iadesi de dahil olmak üzere çözüm hedefine bağlı olduğuna dair Kıbrıslı Rumları ikna etmek için çabalarına yeniden hız vermeli ve bunları devam ettirmeli.

Crisis Group’un Avrupa Programı Direktörü Sabine Freizer’e göre “2011’deki seçim süreçleri, Kıbrıs sorununun kapsamlı çözümüne dönük mevcut müzakerelerin fiili zaman sınırını belirliyor; ancak tarafların uzlaşmaya varmak üzere sıkı çalışmaları gerekiyor. Görüșleri yakınlaştırmak ve böylelikle adayı yeniden birleştirecek siyasi iradenin hâlâ var olduğunu göstermek için acilen yeni esnekliklere ihtiyaç var”.

 

Contact Info

Michael Zumot (Brussels)
+32 (0) 2 290 57 62
@MichaelZumot

Scott Malcomson (New York)
+1 347 409 0166
@smalcomson

For more information on how to contact Crisis Group's Communications Unit, please click here.