icon caret Arrow Down Arrow Left Arrow Right Arrow Up Line Camera icon set icon set Ellipsis icon set Facebook Favorite Globe Hamburger List Mail Map Marker Map Microphone Minus PDF Play Print RSS Search Share Trash Crisiswatch Alerts and Trends Box - 1080/761 Copy Twitter Video Camera  copyview Whatsapp Youtube
တပ်မတော်ကိုပစ်မှတ်ထားခြင်း - မြန်မာ့စစ်အာဏာသိမ်းမှုအလွန် အသစ် ထွက်ပေါ်လာသော လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး
တပ်မတော်ကိုပစ်မှတ်ထားခြင်း - မြန်မာ့စစ်အာဏာသိမ်းမှုအလွန် အသစ် ထွက်ပေါ်လာသော လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး
People displaced by fighting in north-western Myanmar between junta forces and anti-junta fighters walk in Chin State, Myanmar, May 31, 2021. Picture taken May 31, 2021. REUTERS/Stringer
Briefing 168 / Asia

တပ်မတော်ကိုပစ်မှတ်ထားခြင်း - မြန်မာ့စစ်အာဏာသိမ်းမှုအလွန် အသစ် ထွက်ပေါ်လာသော လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး

ဖေဖော်ဝါရီ၁ရက်စစ်အာဏာသိမ်းမှုအလွန် ဆန္ဒပြပွဲများကို လူသေစေသည်အထိ ဖိနှိပ်သည့် စစ်အစိုးရ၏လုပ်ရပ်ကို တန်ပြန်တွန်းလှန်ရန် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း အရပ်သားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ အလျှိုလျှို ထွက်ပေါ်လာသည်။ ယင်းအခြေအနေကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် စစ်အစိုးရက အရပ်သားများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပစ်မှတ်ထားနှိမ်နင်းခဲ့ရာ သောင်းနှင့်ချီသော ပြည်သူအများ စစ်ဘေးလွတ်ရာသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကြရသည်။ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် စစ်အစိုးရကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေသများလိုက်နာရန်နှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများ စစ်ရှောင်ပြည်သူများထံသို့ရောက်ရှိနိုင်ရေး ခွင့်ပြုပေးရန် ဖိအားပေး တောင်းဆိုသင့်သည်။

ပြဿနာအသစ်က ဘာလဲ - ဖေဖေော်ဝါရီ၁ရက် အာဏာသိမ်းမှုအလွန်တွင် စစ်အစိုးရက ဆန္ဒပြသူများအား ပစ်ခတ်၊ သတ်ဖြတ်ဖြိုခွင်းမှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အသစ်ပေါ်ထွက်လာသော အရပ်သားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် နိုင်ငံတစ်ဝန်း ဒေသအတော်များများတွင် စစ်ရေးပစ်မှတ်များကို စတင်တိုက်ခိုက်လာသည်။ လျော့ရိလျော့ရဲ လက်နက်တပ်ဆင်ထားသည့်တိုင် ၎င်းအရပ်သား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် အများအပြားသေဆုံးသည်အထိ စစ်အစိုးရကို ကြီးစွာ ဒုက္ခပေးနိုင်ခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရကလည်း ယင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ တိုက်ခိုက်မှုကို ပြန်လည် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ၎င်းတို့လှုပ်ရှားရာ လူနေရပ်ရွာများကို လက်နက်ကြီးများ ပစ်ခတ်၍ ဗုံးများလည်း အဆက်မပြတ်ကြဲခဲ့သည်။

ဘာကြောင့် အရေးပါသလဲ - စစ်အစိုးရ၏ ပြင်းထန်သည့်နည်းလမ်းများအသုံးပြုခြင်းနှင့် အားလုံးကို မခွဲခြားဘဲ လုံးထွေးသည့် တုံ့ပြန်မှုကြောင့် ကလေး၊ အမျိုးသမီးနှင့် အမျိုးသားများအပါအဝင် ဒေသခံ သောင်းနှင့်ချီ၍ စစ်ဘေးလွတ်ရာသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကြရသည်။ လက်ရှိတွင် ဒေသခံ ကွန်ရက်များ၊ လူမှုပရဟိတအဖွဲ့အစည်းများသည် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကြသူများကို လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှု အကူအညီများ မပေးပို့နိုင်ဖြစ်ကြပေ။ ယင်းသို့ဖြစ်ရသည်မှာ စစ်တပ်၏ ပရဟိတသမားများကို ဖမ်းဆီးခြင်း၊ ပေးပို့သည့် ထောက်ပံ့ပစ္စည်းများကို သိမ်းယူခြင်းနှင့် အကူအညီများ ပေးပို့ရန်ကြိုးပမ်းသူများကို သတ်ဖြတ်ခြင်း စသည့်လုပ်ဆောင်ချက်များအပါအဝင် စစ်ဘေးရှောင်များ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရာ အရပ်များကို သွားလာခွင့်ပိတ်ပင်ခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။

ဘာတွေလုပ်သင့်သလဲ - ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ အပါအဝင် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် မြန်မာစစ်တပ်က တန်ပြန်စစ်ဆင်ရေးဆောင်ရွက်ရာတွင် မဲမဲမြင်ရာပစ်ခတ်ခြင်း ရပ်တန်းကရပ်ရန်နှင့် အန္တရာယ်နှင့် ဝန်အားမျှသည့် ဖြိုခွင်းမှုသဘောတရားများကို လေးစားလိုက်နာရန် ဖိအားပေးသင့် ပါသည်။ ထို့ပြင် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများ စစ်ဘေးရှောင်များထံသို့ ပေးပို့ခြင်းကို ခွင့်ပြုရန်လည်း ဖိအားပေးသင့်ပါသည်။ အသစ်ထွက်ပေါ်လာသည့် အရပ်သား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအနေဖြင့်လည်း အထူးသဖြင့် ဖမ်းဆီးခံထားရသူများကို ပစ်သတ်ခြင်းကဲ့သို့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကို ရှောင်ရှားရန် အထူးလိုအပ်ပါသည်။

အနှစ်ချုပ်

ဖေဖော်ဝါရီ၁ရက် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအလွန်တွင် ဆန္ဒပြသူများကို အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှုနှင့် ပြည်သူများကို တရားလက်လွတ်ဖမ်းဆီးနှိပ်စက်မှုများကြောင့် အရပ်သားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ နိုင်ငံတစ်ဝန်း ပေါ်ပေါက်လာပြီး ကြမ်းတမ်းသော လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှုတစ်ရပ်ကို မွေးဖွားပေးလိုက်သည်။ လက်လုပ် လက်နက်များ၊ အမဲလိုက်သေနတ်များသာ ကိုင်ဆောင်နိုင်သော အချို့လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် သာလွန်အင်အားနှင့် နယ်မြေအကြောင်း အကျွမ်းတဝင်ရှိမှုတို့ကြောင့် တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့ဝင်များကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် အထိအခိုက်အကျအဆုံး များပြားစေခဲ့သည်။ ယင်းသို့တိုက်ခိုက်မှုများကို လုံခြုံရေး တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပြန်လည်ဖြိုခွင်းခဲ့ရာ ဖြိုခွင်းမှုအတွင်း လက်နက်ကြီး၊ လေကြောင်းပစ်ခတ်မှုနှင့် ရဟတ်ယာဉ်မှပစ်ခတ်မှုတို့ဖြင့် လူနေဧရိယာများကိုပါ မဲမဲမြင်ရာပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ အကျိုးဆက်အဖြစ် ကလေးသူငယ်များ၊ အမျိုးသမီးများနှင့် အမျိုးသားများအပါအဝင် လူပေါင်းသောင်းနှင့်ချီ၍ နေရပ်စွန့်ခွာပြီး တောနက်များအတွင်းသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကြရသည်။ စစ်အစိုးရသည် ၎င်းစစ်ဘေးရှောင်များထံသို့ ပေးပို့သည့်အကူအညီများကိုလည်း ဟန့်တားလျက်ရှိသည်။ တပ်မတော်အနေဖြင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကတိကဝတ်များဖြစ်သော ဝန်နှင့်အားမျှသော ဖြိုခွင်းမှုနှင့် လက်နက်ကိုင်နှင့် သာမန်အရပ်သားများကို ခွဲခြားရန်စသည့် သဘောတရားများကို လေးစားလိုက်နာရမည် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် စစ်ဘေးကြောင့် ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်သူများထံ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများ အတားအဆီးမရှိ ရောက်ရှိနိုင်ရေး ကို ခွင့်ပြုပေးရမည်ဖြစ်သည်။ စစ်အစိုးရ၏ နိုင်ငံတကာဥပဒေ ချိုးဖောက်မှုများကို အရေးယူရမည့် တာဝန်တစ်ရပ် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ အပါအဝင် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းတွင်လည်း ရှိနေပေသည်။ အရပ်သားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် တပ်မတော်က ဒေသခံများအပေါ်ကျူးလွန်ခဲ့သော လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကို အကြောင်းပြ၍ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်လည်း အလားတူချိုးဖောက်မှုများ (ကလဲ့စားချေမှုများ) မကျူးလွန်မိရင် အလွန်အရေးကြီးလှသည်။

ဖေဖော်ဝါရီလကုန်မှစ၍ စစ်အစိုးရက မြို့ကြီးများရှိ ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒပြသူများနှင့် ဒေသခံများကို လူသေစေလောက်သည်အထိ အကြမ်းဖက်၊ ပစ်ခတ် ဖြိုခွင်းခဲ့သည်။ ယင်းသို့ တုန်လှုပ်ချောက်ချားဖွယ် ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းမှုများသည် မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်ရှိ ပြည်သူအများ၏ မျက်မှောက်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆက်လက်ဆန့်ကျင်ရန် သန္နိဋ္ဌာန်အခိုင်အမာရှိသော်လည်း လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ပစ်ခတ်၊ ဖမ်းဆီး ဖြိုခွင်းမှု ခံရမည်ကို စိုးရိမ်လာသောအခါ အရပ်သားများသည် မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ရန် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ စတင်ဖွဲ့စည်းလာကြသည်။ အလားတူ အရပ်သားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် နိုင်ငံအနှံ့တွင် ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပြီး စစ်အစိုးရလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများကို လှံကိုလှံချင်းခွင်းသည့်သဘောဖြင့် ရရာလက်နက်စွဲကိုင်၍ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်လာကြသည်။ အရပ်သားများ၏ လက်နက်စွဲကိုင်ခုခံတိုက်ခိုက်မှုများသည် တည်ရှိပြီးဖြစ်သော အဖွဲ့အစည်းများ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ သို့မဟုတ် အမဲလိုက်ဓလေ့ထွန်းကားသော ဒေသများတွင် အလွန်ထိရောက်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အရပ်သားများသည် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ရန် လက်နက်များအလွယ်တကူရရှိရုံမက ဒေသခံဖြစ်သဖြင့် နယ်မြေအခြေအနေကို ပိုမိုသိကျွမ်းနားလည်သည့် အားသာချက်များရှိနေသည်။ ယင်းဒေသအများစုသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ တည်ငြိမ်အေးချမ်းလာပြီး လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများဖြစ်ပွားခြင်းမရှိသော နေရာများလည်း ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်က ယင်းဒေသများတွင် တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်နှင့် သတင်းအချက်အလက် ထောက်လှမ်းရေး စွမ်းရည်မှာ အကန့်အသတ်ဖြင့်သာရှိနေသည်။

၎င်းတို့ဘက်တွင် အသေအပျောက် များလာသောအခါ စစ်တပ်က အရပ်သားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကို အင်အား မတန်တဆသုံး၍ ဖြိုခွင်းခဲ့သည်။ မြေပြင်ရွေ့လျားတပ်များသည် ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခံရသည့် အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် တပ်မတော်က တာဝေးပစ်လက်နက်ကြီးများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ လေကြောင်းက ဗုံးကြဲခြင်းနှင့် လေကြောင်းသုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်လာသည်။ ယင်းတို့တိုက်ခိုက်ရာတွင် အရပ်သားများနေထိုင်ရာ ဒေသများကိုပင် ပစ်မှတ်ထားခဲ့သည်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နှင့် ကယားပြည်နယ်၊ ဒီမောဆိုမြို့တို့မှာ ထင်ရှားသော သာဓကများဖြစ်သည်။ ထို့ပြင်တပ်မတော်သည် သမိုင်းတစ်လျှောက် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများကို တန်ပြန်ရှင်းလင်းရာတွင် အသုံးပြုသော စစ်ဆင်ရေးမဟာဗျူဟာတစ်ရပ်ဖြစ်သည့် "ဖြတ်လေးဖြတ်"ကိုလည်း ယင်းဒေသများတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဖြတ်လေးဖြတ်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများကို အစာရေစာ၊ ငွေကြေး၊ သတင်းအချက်အလက်ထောက်လှမ်းခြင်းနှင့် လူသစ်စုဆောင်းခြင်း စသည်တို့ကို အလွယ်တကူ မရရှိအောင် ဖြတ်တောက်ပိတ်ဆို့သည့် မဟာဗျူဟာဖြစ်ပြီး အလွန်ရက်စက်သည့်အပြင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကိုသာမက အရပ်သားများကိုလည်း ပစ်မှတ်ထားလေ့ရှိသည်။ လူနေရပ်ရွာများကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် ဖြတ်လေးဖြတ် မဟာဗျူဟာ၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ယင်းမဟာဗျူဟာကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် စစ်သားများသည် များသောအားဖြင့် အရပ်သားများ၏ နေအိမ်များသို့ ဝင်ရောက်၍ အစာရေစာနှင့် အခြားအဖိုးတန်ပစ္စည်းများ လုယူလေ့ရှိသည်။ သို့တိုင် စစ်ဘေးရှောင်များအတွက် လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှုအကူအညီများကိုမူ သယ်ယူပို့ဆောင်ခွင့်မပြုပေ။ ယင်းမှာ နိုင်ငံတကာ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာဥပဒေသများကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်းချိုးဖောက်ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။

ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းမှုလျော့ရိလျော့ရဲဖြစ်သည့် အရပ်သားများ ပါဝင်သောအဖွဲ့များမှသည် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ၊ လက်နက်တပ်ဆင်မှုနှင့် ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု ပို၍ကောင်းမွန်သော လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲနိုင်စွမ်းရှိသော အရပ်သားတိုက်ခိုက်ရေးအဖွဲ့များ အလျင်အမြန်ထွက်ပေါ်လာမှုသည် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်း များစွာကြာမြင့်ပြီဖြစ်သော မြန်မာနိုင်ငံ၊ ပြည်တွင်းစစ်၏ ပုံစံအသစ်ဖြစ်လာသည်။ ချင်းနှင့် ကယားပြည်နယ် ကဲ့သို့ ဒေသများတွင် အာဏာသိမ်းမှုသာမက ကာလရှည်ကြာရှိခဲ့သော နစ်နာချက်များကြောင့် အရပ်သား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် အလွယ်တကူလက်နက်စွန့်၍ လွင့်စင်ပျောက်ကွယ်သွားလိမ့်မည် မဟုတ်ပေ။ အထူးသဖြင့် အဆိုပါပြည်နယ်နှစ်ခုတွင် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် လျစ်လျူရှုခံထားရမှု၊ တိုင်းရင်းသားဖြစ်တည်မှုအပေါ်  ခွဲခြားဆက်ဆံခံရမှုနှင့် ၎င်းတို့ခံစားသင့်သည့် အခွင့်အရေးများကို ငြင်းပယ်ခံရမှုတို့က ဒေသခံပြည်သူလူထုအတွက် အဓိက နစ်နာချက်များဖြစ်သည်။ ၎င်းအဖွဲ့များ တည်ရှိနေသဖြင့် တပ်မတော်က စစ်မျက်နှာအသစ်များ ဖွင့်လှစ်ရတော့သည်။ တပ်မတော်ကလည်း အတိတ်ကာလက တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ပြည်တွင်းစစ်အတွင်း ကျင့်သုံးခဲ့သည့် နည်းလမ်းများအတိုင်း အရပ်သားပြည်သူများကို နေရာဒေသ၊ အတန်းအစားမရွေး ရောထွေး ဖြိုခွင်းဖွယ်ရှိသည်။ စစ်အစိုးရအတွက် စင်ပြိုင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရကို ယေဘုယျအားဖြင့် ထောက်ခံကြောင်း ကြေညာထားသော်လည်း အရပ်သားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် စင်ပြိုင်အစိုးရ၏ ထိန်းချုပ်ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် ရှိမနေပေ။

နိုင်ငံ့စီးပွားရေးပြိုလဲမှုနှင့် ဒေသတွင်းဆင်းရဲတွင်းနက်နေသည့်အခြေအနေများနှင့် ဆက်စပ်စဉ်းစားရလျှင် ပဋိပက္ခအတွင်း အခြားတိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ ရပ်တည်မှုခိုင်မာရန် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ တည်ထောင်သည့်နည်းတူ အသစ်ပေါ်ထွက်လာသည့် အရပ်သားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များသည်လည်း သံယံဇာတနှင့် ဝင်ငွေရင်းမြစ်များရရှိနိုင်သည့် အခွင့်အလမ်းများလည်း ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ နိုင်ငံအတွင်း အခြားဒေသများက အတွေ့အကြုံများကို အခြေခံရမည်ဆိုလျှင် အရပ်သားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် ဒေသခံများကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ အကာအကွယ်ပေးနိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့ ကိုယ်တိုင်သည်ပင် အရပ်သားဒေသခံများအတွက် လုံခြုံရေးနှင့်စီးပွားရေးအရ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးဖြစ်လာနိုင်သည်။

ပဋိပက္ခကြောင့်ပြောင်းလဲလာသည့် ယင်းဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများနှင့် လက်နက်ကိုင်မဟုတ်သော သာမန်အရပ်သားများအပေါ် အဆိုပါအခြေအနေတစ်ရပ်၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ဖြေရှင်းရန်မှာ ပို၍ဒီမိုကရေစီနည်းလမ်းကျပြီး အရပ်သားအစိုးရအုပ်ချုပ်မှုမရှိပါက လွယ်ကူမည်မဟုတ်ပေ။ အရပ်သား အစိုးရကို အာဏာပြန်လည်လွှဲပြောင်းရေးကိုလည်း လက်တလောတွင် စစ်တပ်က လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိပေ။ သို့တိုင် လက်ရှိအခြေအနေကို အကောင်းဘက်သို့တွန်းပို့ရန် လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် နည်းလမ်းအချို့ ရှိနေသေးသည်။ ၎င်းတို့မှာ 

  • တပ်မတော်အနေဖြင့် လိုက်နာပါမည်ဟုကတိပြုထားသည့် နိုင်ငံတကာသဘောတူညီချက်များအတိုင်း အင်အားအလွန်အကျွံသုံးစွဲခြင်းနှင့် အရပ်သားများကို အမျိုးအစားခွဲခြားမှုမရှိဘဲ ရောထွေးပစ်ခတ် ဖြိုခွင်းမှုများကို ရပ်တန်းက ရပ်ရမည်ဖြစ်သည်။ စစ်ဘေးလွတ်ရာ တိမ်းရှောင်ကြရသည့် အရပ်သား ဒေသခံများအတွက် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအကူအညီများကို လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ချွင်းချက်မရှိ ခွင့်ပြုပေးရမည်ဖြစ်သည်။
     
  • နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် တပ်မတော်၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေချိုးဖောက်မှုများကို အပြစ်ပေးအရေးယူခြင်းဖြင့် တရားမျှတမှုကို တတ်နိုင်သမျှဆောင်ကြဉ်းပေးရမည် ဖြစ်သည်။ အရေးယူရေးလမ်းကြောင်းကို စိတ်အားထက်သန်သော ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ အနေဖြင့် ပဋိပက္ခအတိမ်အနက်နှင့် လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာအကူအညီများ ပိတ်ပင်ခံရမှုတို့နှင့် စပ်လျဉ်း၍ အသေးစိတ်အချက်အလက်များပါဝင်သော အစီရင်ခံစာတစ်ရပ် တင်သွင်းရန် ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ကို တောင်းဆိုသင့်ပြီး ယင်းကတစ်ဆင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် အဆိုပါကိစ္စရပ်များ ဆွေးနွေးရန် တွန်းတိုက်လုပ်ဆောင်သင့်ပါသည်။ နိုင်ငံအားလုံး စစ်အစိုးရကို လက်နက်ထောက်ပံ့ရောင်းချမှုကို ရပ်တန့်သင့်သည်။
     
  • လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီပေးရေးအေဂျင်စီများနှင့် နိုင်ငံတကာအလှူရှင်များ အနေဖြင့် စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူများထံ အကူအညီများ အချိန်မီရောက်ရှိနိုင်ရန် ရနိုင်သမျှ လမ်းကြောင်းများကို အသုံးပြု၍ စစ်အစိုးရအား ဖိအားပေးသင့်ပါသည်။ စစ်အစိုးရအပေါ် ဩဇာညောင်းနိုင်သော အာရှနိုင်ငံများအနေဖြင့် စစ်ဘေးရှောင်များထံသို့ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများ အလျင်အမြန်ရောက်ရှိရေးကို ဦးစားပေး လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်အဖြစ် လှုံ့ဆော်တိုက်တွန်းသင့်ပါသည်။
     
  • ဒေသခံလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့်လည်း ၎င်းတို့ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားသူများနှင့် အရပ်သားများ၏ အသက်အိုးအိမ်၊ စည်းစိမ်များကို တိုက်ခိုက်ခြင်းနှင့် သတ်ဖြတ်ခြင်း အပါအဝင် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ မကျူးလွန်မိစေရန် ရှောင်ကြဉ်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။ စစ်အစိုးရ ဆန့်ကျင်ရေး လက်နက်ကိုင်လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်သူအားလုံးသည် အထူးသဖြင့် ကျောင်းများနှင့် ဆေးဝါးကုသမှုအတွက်အသုံးပြုသော အဆောက်အဦး၊ ဆေးရုံများကို တိုက်ခိုက်ခြင်းမှ လုံးဝ ရှောင်ကြဉ်ရပါမည်။
     
  • အရပ်သားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကို အပြည့်အဝထိန်းချုပ်ကွပ်ကဲနိုင်မှုမရှိသည့်တိုင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအဖွဲ့သည် ၎င်းကြေညာထားသော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာကျင့်ဝတ်များကို လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သိရှိ၍ လိုက်နာမှု ပိုမိုအားကောင်းလာစေရန် နည်းလမ်းများ ရှာဖွေသင့်ပါသည်။ အဆိုပါ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာကျင့်ဝတ်များ၏အရေးပါမှုကို ဦးစားပေးကိစ္စတစ်ရပ်အဖြစ် လူသိရှင်ကြား ဆက်လက်၍ကြေညာမောင်းခတ်ရန် လိုအပ်ပြီး စစ်အစိုးရဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်သော အဖွဲ့အစည်း၊ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးက ကျင့်ဝတ်ပါလိုက်နာရမည့် အချက်များကို တိတိကျကျလိုက်နာနိုင်ရေး တွန်းတွန်းတိုက်တိုက် ဆောင်ရွက်သင့်ပါသည်။