icon caret Arrow Down Arrow Left Arrow Right Arrow Up Line Camera icon set icon set Ellipsis icon set Facebook Favorite Globe Hamburger List Mail Map Marker Map Microphone Minus PDF Play Print RSS Search Share Trash Crisiswatch Alerts and Trends Box - 1080/761 Copy Twitter Video Camera  copyview Whatsapp Youtube
Afghanistan: the Islamic State, still no Taliban government and a looming humanitarian catastrophe
Afghanistan: the Islamic State, still no Taliban government and a looming humanitarian catastrophe
Report 207 / Asia

شورش در مرکز افغانستان

خلاصه گزارش

 

شورش در افغانستان از مراکز اصلی خویش در جنوب و شرق این کشور فراتر رفته است. طالبان با عبور از محدوده پایگاه سنتی خویش در جامعه پشتون، از طریق تشکیل ادارات سایه و همچنین با استفاده از آسیب ها و نقاط ضعف حکومت مرکزی، نفوذ خویش را در پایتخت و ولایات اطراف آن گسترش داده اند. فساد، کارایی حکومت را تضعیف ساخته است و این حکومت به شدت به اقتصاد فرساینده ای جنگی و ابسته شده است. تبانی مقامات حکومتی در کابل و ولایات پیرامون با برخی از عناصر شورشی افزایش یافته است و این امر سبب گردیده تا شبکه های جنایب پیشه  هر چه بیشتر انتشار و گسترش یابند. در حالیکه تمام تلاش ها برای سرکوب و مبارزه با شورش در جنوب متمرکز بوده است اما ثبات در مرکز به تدریج روبه زوال نهاده است. با سکونت نزدیک به یک پنجم تمام جمعیت افغانستان در کابل و ولایات همجوار آن، پایتخت در پروسه از قبل بر نامه ریزی شده ی انتقال مسوولیت های امنیتی از نیروهای بین المللی به نیروهای امنیتی افغان، اهمیت اساسی دارد. با توجه به گسترش و تحکیم شورش در ساحات نزدیک به پایتخت، در اینکه حکومت رئیس جمهور کرزی پس از خروج از قبل برنامه ریزی شده ی نیروهای خارجی در پایان سال 2014، بتواند تهدیدات را مهار نموده و ثبات را در کشور بر قرار بسازد، تردید جدی وجود دارد.

 

 در این اواخر، با وجود کاهش حملات پچیده در کابل، شبکه های شورشی توانسته اند با راه اندازی حملات کوچک بالای اهداف نرم، دست آوردهای خویش را در ولایات و ولسوالیهای نزدیک به کابل تقویت نمایند. به رغم استقرار هزاران سرباز خارجی و افغان در کابل و ولایات هم جوار آن و با وجود ضعف  شورشیان به  لحاظ کمی و تجهیزات نظامی، بازهم طالبان می توانند حملاتی را انجام دهند که هدف آن  بیشتر اشغال روانی است تاکنترول فزیکی پایتخت. چون با اشغال روانی پایتخت، هزینه های سیاسی و مالی فعالیت برای نیروهای خارجی و مأموریت های دیپلوماتیک تا حدی بالا می رود که در دراز مدت غیر قابل دوام می گردد.

 

کمپاین شدید شورشیان با هدف  ترور مقامات حکومتی و رخنه و نفوذ در چهارچوب نیروهای امنیتی افغان در ولایات همجوار سبب گردیده است تا حکومت نتواند کنترول خویش را بر نواحی پیرامون گسترش دهد. در مناطق روستانشین در ولایات غزنی، وردک، لوگر و سایر ولایات همجوار، بخصوص در ساحاتی که میزان بیکاری بالا است و حضور حکومت ضعیف، شورشیان در فاصله بسیار دور از مناطق هم مرز با پاکستان ، پناهگاه های امن پیداکرده اند. یکسال و چندی بعد از تکمیل استقرار نیروهای جدید آمریکا در افغانستان، خشونت در سراسر  این کشور افزایش یافته است. با آغاز عملیات بهاری طالبان در ماه می 2011، خشونت در یک ماه واحد به بالا ترین سطح خویش بعد از مداخله آمریکا در افغانستان در سال 2001 رسیده است. به نظر می رسد که این روند به زودی تغییر نخواهد کرد. بعد از اعلان رئیس جمهور اوباما در 22 جون 2011  مبنی بر تصمیم ایالات متحده آمریکا بر خروج 33000 تن از سر بازان خویش تا سپتامر 2012، این احتمال وجود دارد که شورشیان با تمام توان تلاش بکنند تا قبل از پایان پروسه خروج، زمینه های بیشتری را در اختیار بگیرند.

 

با گذشت نزدیک به یک دهه از حضور آمریکا در افغانستان، برای تقویت مشوق های که شورش و ناامنی را در افغانستان به چالش بکشد، تلاش اندکی صورت گرفته است. ناامنی و سراریز شدن میلیاردها دالر بصورت امداد بین الملل، منافع دروازه بانان سیاسی را با منافع فرماندهان شورشی گره زده اند. چنین در هم آمیختگی منافع، فرصت های را برای جنایت کاران و شورشیان فراهم ساخته است تا آنها نفوذ خویش را در داخل حکومت گسترش بدهند. در نتیجه، یک اقلیت حاکم و جنایتکار با  داشتن ارتباط سیاسی با جامعه تاجر، اقتصاد این کشور را بصورت فزاینده ی تحت سلطه خویش قرار داده اند. در یک نگاه سطحی، وضعیت امنیتی پایتخت نسبتاً آرام به نظر می رسد. اما ارتباط نزدیک میان تشبثات جنایتکارانه، شبکه های شورشی و نخبه گان فاسد سیاسی،  وضعیت امنیتی کابل و همچنین امنیت دهلیزهای مرکزی و شرقی آن را متزلزل ساخته است. در عموم،  اکنون شهروندان افغان از هر سو تحت فشار شدیدی قرار دارند؛ از جانب حکومت، شورشیان و نیروهای بین المللی.

 

رخنه ی طالبان در ساحات کابل بزرگ، رقابت میان جنگجویان مرتبط به شورای کویته تحت رهبری ملا عمر، جنگجویان شبکه حقانی مستقر در وزیرستان شمالی و حزب اسلامی تحت رهبری گلبدین حکمتیار را تشدید نموده است. رقابت های خشونت آمیز میان فرماندهان این سه گروه در برخی مناطق ولایات کاپیسا، لوگر و وردک سبب قتل صد ها تن گردیده است. اما در این میان  شهروندان عادی افغان به دام افتاده اند؛ این شهر وندان، از یک طرف بصورت فزاینده ی نسبت به نیروهای خارجی خشمگین گردیده اند و از طرف دیگر از بازگشت کامل طالبان به قدرت، نگرانی و هراس دارند. ناتو/نیروهای کمک به امنیت یا آیساف، در عین داشتن مسوولیت مهار شورش، در جهت تشخیص و تفکیک افراد ملکی از شورشیان از خود ناتوانی و یا بی میلی نشان داده اند. به همین ترتیب، این نیروها برای کاهش وابستگی خویش به مقامات فاسد حکومتی در راستای تطبیق استراتژی مبارزه باشورش، نیز ناتوان و یا هم بی میل به نظر می رسد.

 

تأمین ثبات و بهبودی امنیت مناطق خارج از کابل به مبارزه در برابر فساد در کابل و مناطق دور دست بستگی دارد. این مسأله به بازبینی جامع مبارزه کنونی در برابر فساد که تابحال بی نتیجه بوده است، نیاز دارد. ارتقاء ظرفیت در سکتور قضا همگام با برچیدن ریشه های فساد، در پیشبرد اصلاحات پایدار نقش اساسی دارد. نهادهای افغان از قبیل واحد تحقیقات حساس، قوهء مبارزه با جرایم سنگین، و مرکز ارزیابی گزارش فعالیت مالی افغانستان که همزمان مسوولیت مبارزه در برابر فساد، جرایم سازمان یافته و تمویل تروریزم را دارد، باید تقویت گردد. باز نگری همه جانبه پالیسی ها و رویه های اجرایی ریاست عمومی امنیت ملی افغانستان می تواند در جلوگیری از سوء استفاده از قدرت که ممکن است به تشدید شورش دامن بزند، نقش مهمی را بازی نماید.

 

مبارزه علیه شورش همسان با مبارزه در برابر فساد است. حکومت افغانستان و جامعه بین المللی باید  آمادگی پذیرش تبعات و خطرات ناشی از تحت پیگرد  قرار دادن و مجازات نمودن نخبه گان قدرتمند سیاسی و اقتصادی را در کابل و اطراف آن  داشته باشند. هزینه ی احتمالی و کوتاه مدت چنین پیگرد ها که ریشه های اساسی شورش یعنی فساد و حکومت داری بد را هدف قرار می دهد، قطعاً کمتر از سود دراز مدت آن خواهد بود. با خروج بخش عمده از نیروهای خارجی از افغانستان در جریان سه سال آینده، دریچه ی فرصت برای گسترش امنیت در خارج از کابل به سرعت بسته خواهد شد. امنیت زمانی گسترش خواهد یافت که میان جنگ در نواحی پیرامون و مبارزه علیه ریشه های شورش در مر کز، موازنه ی درست ایجاد گردد. شکست در افغانستان هنوز قطعیت نیافته است اما بدون باز نگری اساسی در استراتژی مبارزه با شورش، هیچ ضمانتی برای پیروزی نیز وجود نخواهد داشت.

کابل/بروکسیل 27 جون 2011                                     

Podcast / Asia

Afghanistan: the Islamic State, still no Taliban government and a looming humanitarian catastrophe

In this episode of Hold Your Fire!, Richard Atwood and Naz Modirzadeh talk with Afghanistan experts Ibraheem Bahiss and Graeme Smith about the Taliban’s relationship to transnational militancy, including its efforts to fight the Islamic State’s local chapter and its ties to al-Qaeda. They also discuss why the Taliban are taking so long to form a government, the growing humanitarian crisis and how the region and West have responded so far.

After days of chaos at Kabul airport, including an attack by the Islamic State’s local chapter, the last American plane has left, ending the Americans’ twenty-year war against the Taliban. As yet, the Taliban have not announced a new government, and what its rule will look like remains unclear. Afghanistan’s neighbours, other regional powers and Western governments are still working out what engagement with the new government will entail. 

This week Richard Atwood and Naz Modirzadeh welcome back Crisis Group expert Ibraheem Bahiss, who is joined by Graeme Smith, a long-time Crisis Group consultant on Afghanistan, to discuss where things stand. They talk about the Islamic State in Afghanistan, its battles with the Taliban and the Taliban’s relations with other transnational militants, including al-Qaeda. They also discuss the emerging resistance in the Panjshir valley, why the Taliban are taking time to form a government, the increasingly desperate humanitarian crisis and what the world can do to address it. They talk about how regional governments appear to be positioning themselves regarding Taliban rule, some of the dilemmas this poses for Western powers and how much the Taliban might be prepared to compromise in return for recognition, sanctions relief and aid.

Click here to listen on Apple Podcasts or Spotify.

For more information, explore Crisis Group’s analysis on our Afghanistan page.

Contributors

Interim President
atwoodr
Naz Modirzadeh
Board Member and Harvard Professor of International Law and Armed Conflicts
Consultant, Afghanistan
Senior Consultant, Afghanistan
smithkabul