Arrow Down Arrow Left Arrow Right Arrow Up Camera icon set icon set Ellipsis icon set Facebook Favorite Globe Hamburger List Mail Map Marker Map Microphone Minus PDF Play Print RSS Search Share Trash Crisiswatch Alerts and Trends Box - 1080/761 Copy Twitter Video Camera  copyview Youtube
استفاده از آتش بس زودگذر افغانستان
استفاده از آتش بس زودگذر افغانستان
Crisis Group Welcomes the Afghanistan Ceasefire
Crisis Group Welcomes the Afghanistan Ceasefire
Taliban fighters stand as Afghan security forces ride on an army vehicle during celebration ceasefire in Bati Kot district of Nangarhar province, Afghanistan, on 16 June 2018. REUTERS/Parwiz
Report 298 / Asia

استفاده از آتش بس زودگذر افغانستان

 

آتش بس پايان ماه رمضان در افغانستان هرچند کوتاه، اما تشويق کننده بود، واين را نشان داد که سربازان دولت افغانستان و منسوبين عادی طالبان هر دو اوامر مبنی بر آتش بس را که از بالا صادر می­شود، احترام می­گذارند. لذا، هر دو جناح، و همچنين ايالات متحده امريکا، بايد اين فُرصت را غنيمت شمرده به سوی مذاکرات هدفمند صلح گام بردارند.

  • Share
  • Save
  • Print
  • Download PDF Full Report

خلاصه

چه چیزی تازه است؟ حکومت افغانستان، نیروهای بین المللی و طالبان همه یک آتش بس موقت را در جریان تعطیلات عیدالفطر رعایت کردند. این آتش بس در جنگ طولانی افغانستان بی سابقه بود، سبب کاهش چشم گیری در خشونت ها شد و صحنه های از سرور و شادمانی را در سراسر کشور به وجود آورد که در اغلب موارد نیروهای دولتی و طالبان در کنار هم به جشن پرداختند.

چرا این آتش بس مهم است؟ این آتش بس ثابت کرد که رهبران هردو جانب کنترل قابل توجهی بر نیروهای شان دارند. این نکته با توجه به این که هیچ جانب از انسجام درونی جانب مخالف مطمئن نبود، مهم است. این جشن و سرور، اشتیاقی عظیم افغان ها، به شمول برخی از رزمندگان، برای صلح را به نمایش گذاشت. هردوی این عوامل بشارت خوبی برای یک روند صلح در آینده است.

چه باید کرد؟ واشنگتن باید به نماینده ای اختیار بدهد تا با طالبان صحبت کند و واضح بسازد که نیروهای ایالات متحده می توانند از افغانستان خارج شوند اگر تحریک طالبان و حکومت افغانستان توافق نامه ای صلح را امضا کنند که مورد پذیرش گسترده جامعه افغانستان باشد. رهبران طالبان باید از امتناع از گفتگو با حکومت افغانستان و تعامل با کابل دست بکشند.

در طول سه روز عید فطر، افغانستان شاهد یک آتش بس تاریخی از سوی طرف های اصلی این جنگ چند دهه ای و همواره خونین تر بود. کاهش شدیدی در خشونت ها حس کوتاهی از عادی بودن را برای افغان های خسته از جنگ به ارمغان آورد و موجب بزم ها و جشن هایی در سرتاسر کشور شد. این آتش بس ثابت کرد که یک حوزه قوی داخلی برای صلح وجود دارد. این آتش بس انسجام موجود در سلسله مراتب فرماندهی هم در میان نیروهای امنیتی افغان و هم در میان طالبان را آشکار کرد، زیرا رهبران واحدها، هرچند که در اغلب موارد از دستور توقف جنگ غافلگیر شده بودند، به صورت گسترده پیروی کردند. همه جوانب باید برای رفتن به سوی صلح، این گشایش را غنیمت بشمارند. رئیس جمهور غنی قبلا به طالبان پیشنهاد گفتگوهای بدون پیش شرط داده است. دولت ایالات متحده که طبق گزارش ها، اکنون آماده گفتگوی مستقیم با رهبران مخالفين مسلح است، باید نماینده با صلاحیتی برای این کار تعیین و باید به وضوح بیان کند که خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان روی میز خواهد بود اگر که یک توافق صلح که مورد قبول گسترده جامعه افغانستان باشد، میان حکومت افغانستان و طالبان امضا شود. طالبان باید با حکومت رئیس جمهور غنی وارد گفتگوهای صلح شوند.

آتش بس روزهای عید منتج به کاهشی دراماتیک در خونریزی شد. دو مورد استثنای قابل توجه هم وجود داشت که هر دو حملاتی بود که شاخه دولت اسلامی (داعش) در افغانستان مسئولیت آن ها را به عهده گرفت. اما این حملات کمتر بر جشن ها تاثیر گذاشت. جنگجویان حکومت و طالب یکدیگر را در آغوش گرفتند، با هم عکس های سلفی گرفتند، با یکدیگر آواز خواندند و رقصیدند و به یکدیگر گل و هدیه دادند. آن ها همزمان با آشتی با همدیگر، هر چند که کوتاه بود، اغلب مورد استقبال شهروندانی که پرچم در دست داشتند، قرار می گرفتند. ده ها هزار افغان برای دیدار با دوستان و اقارب خود از خطوط نبرد عبور کردند. از ابراز شادمانی در شمال و سایر مناطقی که بیش از هر جای دیگری از طالبان ترس دارند، خودداری شد. اما بیشتر کشور، به خصوص مناطقی که بدترین شکل خشونت ها را متحمل شده بودند، شاهد صحنه هایی از خوشحالی و خوش بینی بودند که سال ها ناشناخته بود.

 به رغم پیشنهاد رئیس جمهور غنی برای تمدید آتش بس، طالبان، جنگ را پس از عید از سر گرفتند. اما آتش بس، هرچند که عمرکوتاهی داشت، برای تلاش های آینده برای صلح آموزنده بود. فوران احساس جشن و شادمانی، عمق اشتیاق بیشتر افغان ها را برای پایان جنگ نشان داد. می توان صدای قدردانی سربازان پیاده و فرماندهان حکومت و طالبان را برای این مدت کوتاه خالی از جنگ شنید. در هم آمیختن این سربازان و فرماندهان، بطلان این اندیشه را که این جنگ بر اساس یک شکاف ایدئولوژیکی غیر قابل عبور تعریف می شود، ثابت کرد. رایزنی های داخلی طالبان در مورد آتش بس پرده از لابی برای صلح و سازش در درون خود این تحریک برداشت.

مهم تر از آن، آتش بس نشان داد که رهبران هر دو طرف توانایی برقراری نظم را دارند. با وجود این که هیچ کدام از طرفین نیروهای شان را برای آتش بس آماده نکرده بودند، هم حکومت افغانستان، ایالات متحده و نیروهای بین المللی از یک طرف و هم طالبان از طرف دیگر انضباط قابل توجهی را به نمایش گذاشتند. هر دو جانب از بهره برداری از لحظه آسیب پذیری و حملات غافلگیر کننده خودداری ورزیدند. البته سه روز آتش بس عید با یک توافق سیاسی که در بر گیرنده سازش های عمده با دشمنان باشد، تفاوت بسیار زیادی دارد. به هر حال، انسجام هر دو طرف در جریان این آشتی، مخصوصا در مخالفين مسلحی که اغلب چند پارچه توصیف می شوند، برای گفتگوهای صلح در آینده نویدبخش است.

پیشرفت در چنین گفتگوها مدت هاست که به بن بست رسیده است. حکومت های پی در پی افغانستان تمایل شان را برای گفتگو با رهبران مخالفين مسلح ابراز کرده اند. اخیرا، رئیس جمهور غنی گفتگو بدون هیچ پیش شرطی را پیشنهاد کرد – که با توجه به این که برخی از مقامات عالی رتبه اش به تازگی طالبان را گروه ناهمگونی از تروریست ها خوانده اند، در نوع خود گامی جسورانه بود. اما طالبان همیشه بر گفتگوی مستقیم با ایالات متحده که آن را به عنوان دشمن اصلی شان می شناسند، تاکید داشته اند. در گذشته، ایالات متحده با این نظر که طرفی در این جنگ است، مخالف بود و باور داشت که افغان ها خودشان باید اختلافات شان را حل کنند و از بحث در مورد مسأله خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان سر باز می زد. اما به نظر می آید که این موضع گیری تغییر کرده است. اظهارات مقامات ایالات متحده، گزارش های رسانه ها و تحقیقات خود گروه بحران نشان می دهد که واشنگتن آماده است تا گام مهم و خوشایند گفتگوی مستقیم با طالبان را بر دارد و در مورد خروج نیروهای آمریکایی بحث کند. همه طرف ها باید به این حرکت که توسط آتش بس در عید آغاز شد و این تازه ترین تحولات باور داشته باشند:

  • ایالات متحده باید یک کانال رسمی با رهبری طالبان باز کند. واشنگتن می تواند اخیتاراتی به یک نماینده برای گفتگوی مستقیم با همتایان شان در دفتر سیاسی طالبان در دوحه و کابل و پایتخت های کشورهای منطقه بدهد. ایالات متحده باید مسأله خروج نیروهای آمریکایی و سایر نیروهای بین المللی را شامل گفتگو ها و همچنین اظهارات عمومی کند. ایالات متحده اما باید واضح کند که توافقی در باره ماهیت و چهارچوب زمانی برای همچون خروج بخشی از، یا مشروط بر، توافقی میان طالبان و حکومت افغانستان خواهد بود که مورد پذیرش اکثر جامعه افغانستان باشد.
  • رهبری طالبان باید گفتگو با حکومت افغانستان را بپذیرد. اگر آتش بس انسجام طالبان را نشان داد، این را نیز نشان داد که رئیس جمهور غنی بر نیروهای امنیتی که طالبان تقریبا در گیر جنگ روزانه در برابر آن ها هستند و تلفات بسیار بیشتری نسبت به نیروهای آمریکایی متحمل شده اند، کنترول دارد. رهبران طالبان همچنین باید درک کنند که هر توافقی برای خروج نیروهای بین المللی منوط به قرارداد صلح بزرگ تری است که احتمالا در برگیرنده ترتیبات تقسیم قدرت در سطح ملی و محلی، اصلاحات در سکتور امنیتی و روند باز نویسی قانون اساسی افغانستان می باشد.
  • همه طرف ها می توانند گام هایی را برای اعتماد سازی، به شمول احتمالا آتش بس های دیگر، تبادل زندانیان یا شفافیت بیشتر در هماهنگی میان کابل و مخالفين مسلح در ارائه خدمات اولیه به مناطق تحت کنترل طالبان بردارند. همه جوانب باید لحن محتاطانه تری را که در بیانات شان در جریان آتش درپیش گرفتند، حفظ کنند.

آتش بس عید به افغان های خسته از جنگ به شمول نظامیان نشان داده است که صلح چه با خود می آورد. این آتش بس با نشانه های دیگری نیز همزمان است. نخست، پیشنهاد رئیس جمهور غنی برای گفتگوهای غیرمشروط با طالبان و سپس نشانه هایی حاکی از تمایل واشنگتن برای گفتگوی مستقیم با رهبران طالبان و مطرح کردن مسأله خروج نیروهای بین المللی. گفتگوی مستقیم ایالات متحده و طالبان به معنای اکسير نیست. ممکن است طالبان باز هم گفتگو با کابل را حداقل در ابتدا رد کنند و حتی اگر گفتگوهای بین الافغانی را بپذیرند، چنین گفتگوها تنها آغاز یک راه طولانی و دشوار به سمت یک توافق که مورد پذيرش همه گروه های عمده افغانستان و جامعه کلان تر افغانستان خواهد بود. اما گفتگوی مستقیم ایالات متحده با طالبان بهترین گزینه ای است برای رسیدن به آن مذاکرات و آغاز یک روند صلح که از مدت­ها به تأخير افتاده است.

کابل/بروکسل، 19 جولای 2018

Afghan security personnel stand guard ahead of the Eid al-Adha Muslim festival in Ghazni on 31 August, 2017. AFP/Zakeria Hashimi
Statement / Asia

Crisis Group Welcomes the Afghanistan Ceasefire

International Crisis Group welcomes pledges by the Afghan government and the Taliban insurgency that both sides will respect a ceasefire over the Eid al Fitr holiday. If implemented, such a truce would be unprecedented and could represent a concrete step toward peace talks.

The Afghan government and leaders of the Taliban insurgency have announced a temporary ceasefire during the forthcoming Eid al Fitr holiday. The government will halt offensive operations from 12 to 20 June and the Taliban will do the same from 15 to 18 June. The Afghan government’s ceasefire excludes foreign militant groups, notably the local Islamic State branch. For its part, the Taliban says its ceasefire will not extend to U.S.-led NATO forces, though the U.S. military commander in Afghanistan has said the U.S. will respect the truce.

Crisis Group welcomes, and applauds both sides for, this unprecedented step. There are sceptics both inside President Ashraf Ghani’s government and among the Taliban who question the truce. Its implementation could prove difficult. Nonetheless, the announcement of a ceasefire is a bold decision by both parties and could represent a step toward a peace process.

Since the Taliban’s ouster from Kabul in 2001 and its emergence as an insurgent force over subsequent years, neither it nor the Afghan government has declared such an extensive halt to offensive operations. Fighting has usually slowed during past Eid holidays, but has never stopped altogether. In recent years, the Taliban leadership has instructed fighters to minimise violence during Eid to allow for religious celebrations; its media arm has tended to avoid publicising attacks during the holiday given popular sentiment that it ought to be a time of peace. This week’s ceasefire could thus be viewed as an expansion of the usual Eid détente.

Still, the Afghan government’s and the Taliban leadership’s formal ceasefire declarations are without parallel. President Ghani’s overture met with widespread international support. Crisis Group’s soundings of insurgent sentiment suggest the Taliban did not take lightly the decision about how to respond. Some leaders worried that a positive response would play badly among field commanders and rank and file, many of whom feel the Taliban is on the front foot and should not offer concessions. Conversely, other leaders reportedly fretted about the implications of not offering reciprocal steps. That the Taliban had remained silent after Ghani’s offer of peace talks in February 2018 increased pressure on the movement to respond positively this time.

Much is at stake, and not only because the ceasefire comes amid a fighting season that appeared set to lead to the country’s most violent year since 2001. The coming days will be critical. Commanders on both sides profit enormously from the war economy, and many fighters hold personal grudges against their opponents. Whether – and to what extent – various factions on the ground will comply with the truce remains to be seen. A significant number will likely be tempted to break it.

This week could prove an important trust-building exercise that contributes to future peace-making.

But if the respective leaderships can enforce the ceasefire, this week could prove an important trust-building exercise that contributes to future peace-making. The Taliban has engaged in persistent combat since its formal birth in 1994; getting off that war footing, even briefly, would represent a departure. Perhaps as important, the ceasefire provides an opportunity for the Taliban leadership to prove that it can control insurgent commanders and units across the country, thus cementing its role as the main partner in future negotiations. Taliban leaders also have promised to release prisoners and allow families safe passage to visit relatives on opposite sides of the battle lines. Delivering on those pledges would be an important and welcome signal.

Afghans, thirsty for peace after generations of war, largely have cheered the ceasefire, albeit as a small first step. Indeed, the announcement of the truce prompted celebration, particularly in the capital Kabul and on social media. Over recent months, hundreds of Afghan youths have mounted street demonstrations accusing both the government and the Taliban of lacking the willpower to make peace. They deserve this moment of hope, and, more than that, they deserve to see both sides finally take on the challenge of breaking a decades-long cycle of violence.